لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

این مقاله از منظر عرفانی به بررسی «اسم کریم» می پردازد. اسماء الله هم در عرفان عملی و هم عرفان نظری جایگاه ویژه ای دارد، به طوری که بدون آنها نه شناخت عارفانه حاصل می شود و نه سلوک عرفانی. در این تحقیق به ابعاد مختلف معرفت شناختی، وجودشناختی و سلوکی اسم کریم پرداختیم. در این رابطه مشخص شد که از جهت معرفت شناختی، کریم به کسی اطلاق می شود که به خاطر شرافت ذاتی اش بخشش او دائمی بوده و حتی بدون درخواست، به دیگران می بخشد و از خطای آنها می گذرد. از منظر هستی شناختی، اسم کریم از اسمای صفات بوده و با اسم جلیل تناکح اسمایی دارد. در این تناکح که غلبه با اسم جلیل است، اسم کریم جلال خدا را که موجب دوری بندگان از اوست، تلطیف کرده و راه را به سوی حق باز می کند، همچنین این اسم سبب خلقت ممکنات و رساندن عطایای الهی به آنهاست. از منظر سیر و سلوکی، پیوند سه گانه تعلق، تخلق و تحقق در سلوک عرفانی جایگاه والایی دارد و مظهر اسم کریم سالکی است که مربی عالم بوده، تمامی زشتی های خلقی را از او زدوده باشد و به مکارم اخلاق زینتش بخشیده باشد. چنین بنده ای چون به مظهریت این اسم نائل شده است، به عیان امتناع خروج خود از حکم ربوبیت حق را درمی یابد و به کرم مولایش حسن ظن می یابد.

در میان رمان هایی که با اسامی زنانه نامگذاری شده اند، نانون، اثر ژرژ ساند (1871)، از جهت انتخاب عنوان، درخور توجه است. نویسنده با این انتخاب، درحقیقت هویت جدیدی را برای زن تعریف می کند که قرن نوزده فرانسه آن را چندان به رسمیت نشناخته است؛ هویتی مستقل از جنسیت و طبقه اجتماعی و ثمره محترم شمردن فردیت انسان. اما سوالی که در راستای این تعریف هویتی مطرح می شود این است که آیا عنوان اثر، در کنار نام مستعار نویسنده، به یگانگی قهرمان داستان و نویسنده آن می انجامد و یا بالعکس، مرز جدایی میان این دو را رقم می زند؟ و هر یک از اینها-دوگانگی و یا یگانگی نویسنده و قهرمان-چه معنایی را در افق انتظار خواننده شکل می دهند؟ خواننده ای که در تمامی فرایند خوانش، با دوگانگی هویتی قهرمان و نویسنده روبروست، چگونه در انتها موفق می شود این دو را با هم سازش دهد؟ این مقاله ابتدا تحلیلی در حیطه نام شناسی ارایه می دهد وپس از بررسی طبقه اجتماعی که نویسنده در آن زندگی کرده می کوشد تصویر معکوسی را بازنمایی کند که وی از خود در ذهن مخاطب برجای می گذارد.

در زبان های ایرانی غربی نو شمار جمع در اسم یک مقولۀ اجباری است و با روش های ساختواژی یعنی افزودن پسوند جمع ساز یا پایانۀ صرفی به اسم نشان داده می شود و در کنار آن از مطابقۀ فعلی هم برای نشانه گذاری شمار جمع استفاده می شود. بادرودی از زبان های مرکزی ایران نمونۀ خاصی است که در آن نه تنها شمار جمع اسم اجباری نیست، بلکه علاوه بر پسوند جمع ساز و مطابقۀ فعلی روش های دیگری را برای نشانه گذاری جمع به کار می برد. در بادرودی شمار جمع در اسم گاهی با پسوند –u  نشان داده شود؛ اما بیشتر از مطابقۀ فعلی و مطابقۀ ضمیری برای نشانه گذاری جمع استفاده می شود. در این میان مضاعف سازی ستاک اسم  نیز روشی است که دست کم دربارۀ اسم های جاندار استفاده می شود. بررسی های این مقاله نشان می دهد در تمام روش هایی که شمار اسم نشانه گذاری می شود، مطابقۀ فعلی همیشه وجود دارد؛ اما استفاده از پسوند جمع ساز، مطابقۀ ضمیری و مضاعف سازی اختیاری است. مواردی هم وجود دارد که اسم با هیچ روشی نشانه گذاری نمی شود، که نشان می دهد تمایز شمار در بادرودی مقوله ای اجباری نیست

یکی از عمیق ترین ابواب معارف الهی، معرفت اسمای حسنا و اسم اعظم الهی است. اسم اعظم دارای مراتبی است که در کلمات اهل بیت وحی (ع)، به مراتب مختلف آن اشاره شده و در کلمات عرفا و ناظرین در معارف الهی، به اشکال مختلف بیان گردیده است. اسم اعظم، همانند سایر اسمای حسنا، مظهری در عالم خلق دارد. در این نوشتار بعد از بیان مراتب اسم اعظم و نقش اسمای الهی در حضور عوالم خلق به بیان این مرتبه از اسم اعظم خواهیم پرداخت و بعضی از خصایص مظهر اسم اعظم را بیان خواهیم نمود.  

اسم المصدر نوع من أنواع الاسم فی اللغتین العربیة والفارسیة، وهو یختلف عن المصدر، إلا أنه قد یکون له معنى مصدری مثل المصدر، وتارة له معنى اسم غیر مصدری. ولاسم المصدر فی اللغتین العربیة والفارسیة قواسم مشترکة بجانب الفوارق بینهما. ولأسباب منها أولا لکونه سماعیا، والثانی لأن له دلالة مزدوجة، والثالث لأنه یقبل میزات الاسم، والرابع لإمکانیة إضافته إلى فاعله أو مفعوله، والخامس لالتحاقه بالنعت والمضاف إلیه والمتمّم والمفعول والفاعل. ولکن من جانب آخر هناک فئة من الافعال والمصادر لم یُستخدَم لها اسم مصدر. وأهم ما ینتج من التقصّی والتفحّص فی ال(موضوع) هو أنّ الأسالیب التی تستخدمها اللغة الفارسیة لصیاغة اسم المصدر أکثر تنوعا وأکثر ترددا بالمقارنة مع أسالیب اللغة العربیة؛ حیث إنه فی الفارسیة قد یتمّ بناء اسمین للمصدر من جذر واحد للفعل أو أساس اشتقاقی واحد؛ بینما قد یُستخدَم فی العربیة بناء واحد بدلالتین مختلفتین واستخدامین وظیفیین إما مصدرا وإما کاسم المصدر. والملحوظة الهامّة الأخرى هی أن الأبواب الرباعیة لا یُستخدَم لها اسم المصدر وکذلک الأمر فی الفارسیة؛ فإن هناک أفعالا مرکبة وعبارات فعلیة لا یُستخدَم لها اسم للمصدر. وأخیرا أن اسم المصدر فی العربیة یعتبر جامدا وهو فی الفارسیة یعد من المشتقات.